Những tranh cãi chính trị tại Israel đang làm trì hoãn việc ban hành các quy định cần thiết cho cơ chế thuế toàn cầu của OECD (Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế) áp dụng đối với các tập đoàn đa quốc gia.

Việc triển khai "Trụ cột Hai" (Pillar Two), cơ chế thuế toàn cầu do OECD xây dựng đang bị chậm trễ tại Ủy ban Tài chính của Quốc hội Israel (Knesset). Trụ cột Hai quy định mức thuế suất tối thiểu 15% đối với các công ty đa quốc gia có doanh thu hàng năm từ 750 triệu euro trở lên. Luật về vấn đề này đã được Quốc hội Israel thông qua cách đây một năm và ​​có hiệu lực từ đầu năm 2026, nhưng các quy định cần thiết để thực thi luật vẫn chưa được phê chuẩn do vấp phải sự phản đối từ các nghị sĩ (đại biểu Quốc hội) phe đối lập.

Phe đối lập trong Quốc hội đặt điều kiện phê chuẩn các quy định này với việc công nhận Mục 46 cho khoảng 300 đến 400 tổ chức phi lợi nhuận vốn đã chờ đợi từ nhiều tháng nay. Tuy nhiên, quy định hướng dẫn đang bị đình trệ do sự phản đối từ các đảng thuộc nhóm Haredi (nhóm Do Thái giáo Chính thống cực đoan). Mục 46 của Luật Thuế cho phép các nhà tài trợ cá nhân đóng góp cho những tổ chức phi lợi nhuận được công nhận sẽ nhận lại khoản hoàn thuế tương đương 35% giá trị khoản quyên góp, trong khi mức hoàn thuế đối với doanh nghiệp tài trợ là 23%. Các quan chức Bộ Tài chính cảnh báo rằng sự chậm trễ này khiến các công ty công nghệ đang hoạt động tại Israel rơi vào tình trạng thiếu rõ ràng về mặt pháp lý, đồng thời có thể gây tổn hại đến vị thế của Israel trong OECD cũng như sức hấp dẫn của quốc gia này như một điểm đến đầu tư công nghệ. Bộ Tài chính ước tính có khoảng 150 công ty đa quốc gia chịu ảnh hưởng bởi các quy định pháp lý này.

Các nguồn tin từ Bộ Tài chính cho biết, việc Israel chậm trễ trong việc đạt được trạng thái đủ điều kiện sau thời điểm cuối năm 2026 có thể buộc các công ty phải thực hiện trích lập dự phòng trong báo cáo tài chính và thông báo cho nhà đầu tư về nguy cơ các chính sách ưu đãi này sẽ không được thông qua. Việc thông qua các quy định vào thời điểm quá muộn có thể dẫn đến những phức tạp không cần thiết liên quan đến việc điều chỉnh hồi tố các báo cáo tài chính trong năm 2027. Trong năm qua, Bộ Tài chính Israel đã thúc đẩy việc điều chỉnh hệ thống thuế trong nước cho phù hợp với các tiêu chuẩn toàn cầu và triển khai cơ chế thuế tối thiểu của OECD. Trụ cột Hai là một phần trong sáng kiến ​​BEPS (chống xói mòn thuế cơ sở và chuyển dịch lợi nhuận) của OECD, với sự tham gia của 140 quốc gia trên thế giới. Mục tiêu của sáng kiến ​​này là chấm dứt tình trạng các quốc gia cạnh tranh cắt giảm thuế suất nhằm thu hút các doanh nghiệp nước ngoài.

Hầu hết các doanh nghiệp trong nước không thuộc diện được hưởng ưu đãi thuế doanh nghiệp đều phải nộp thuế theo mức thuế suất phổ thông là 23% và không chịu ảnh hưởng bởi Trụ cột Hai. Theo kế hoạch do Bộ Tài chính và Cơ quan Thuế Israel xây dựng, Israel sẽ áp dụng cơ chế Thuế bổ sung tối thiểu nội địa đủ điều kiện (QDMTT). Mặc dù mức thuế suất tiêu chuẩn doanh nghiệp tại Israel là 23%, nhưng cho đến nay, nhiều tập đoàn đa quốc gia vẫn được hưởng mức thuế suất ưu đãi thấp hơn, dao động từ 6% đến 12%, theo quy định của Luật Khuyến khích Đầu tư Vốn. Theo cơ chế mới, nếu một công ty đa quốc gia chịu mức thuế suất thực tế tại Israel thấp hơn 15%, Cơ quan Thuế Israel sẽ thu một khoản "thuế bổ sung" để nâng mức thuế suất này lên đúng 15%. Theo các quy định của OECD, nếu Israel không thu khoản thuế bổ sung để đạt mức 15%, quốc gia nơi công ty mẹ (quốc gia đặt trụ sở chính hoặc công ty mẹ của doanh nghiệp đa quốc gia) sẽ thu phần chênh lệch này. Việc áp dụng quy đình này của OECD đảm bảo rằng nguồn thu thuế của nhà nước sẽ được giữ lại tại Israel thay vì bị chuyển sang các quốc gia khác.

Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc hoàn tất quy trình lập pháp thông qua các văn bản quy định là bước đi thiết yếu nhằm đảm bảo sự ổn định và chắc chắn trong hoạt động kinh doanh cho các công ty liên quan, đồng thời cảnh báo sự chậm trễ kéo dài tại Ủy ban Tài chính của Quốc hội có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến khả năng cạnh tranh của Israel trong việc thu hút đầu tư công nghệ so với phần còn lại của thế giới. Để luật pháp của Israel được quốc tế công nhận, cần phải có sự phê duyệt từ các cơ quan thuộc OECD. Quá trình thẩm định của OECD thường kéo dài nhiều tháng. Các nguồn tin từ Bộ Tài chính cho biết bất kỳ sự chậm trễ nào thêm nữa cũng sẽ khiến Israel không thể đạt được sự công nhận quốc tế đúng thời hạn. Trong bối cảnh đó, các công ty đa quốc gia sẽ bước vào năm tài chính với tâm thế bất định. Họ sẽ phải nộp thuế trước mà chưa nắm rõ mức thuế suất, không biết cách thức báo cáo, đồng thời phải tham gia vào các cơ chế bù trừ phức tạp với các quốc gia khác. Những lo ngại được đặt ra bao gồm gánh nặng thủ tục hành chính tốn kém, nguy cơ làm giảm sức hấp dẫn của Israel như một điểm đến đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như sự sụt giảm nguồn thu ngân sách nhà nước trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, các nghị sĩ phe đối lập tin rằng công tác xây dựng các quy định này vẫn có thể được triển khai tại Ủy ban Tài chính của Quốc hội Israel sau cuộc bầu cử ngày 27 tháng 10 tới đây. Phản hồi về nội dung này, Bộ Tài chính Israel cho biết đã đề nghị Quốc hội khẩn trương thông qua mức thuế suất tối thiểu đối với doanh nghiệp được thực hiện tại Ủy ban Tài chính. Các quy định dự kiến được thông qua là điều kiện cần thiết để phê chuẩn luật thuế bổ sung tại Israel theo cơ chế Thuế tối thiểu nội địa đủ điều kiện (QDMTT). Để Israel sớm đạt được trạng thái 'đủ điều kiện' (qualified status), các quy định này cần phải được thông qua ngay trong năm nay. Việc chậm trễ đạt được trạng thái này có thể dẫn đến gánh nặng hành chính đáng kể cho các doanh nghiệp và trong một số trường hợp có thể khiến họ phải nộp thuế vượt mức ở phạm vi quốc tế.