Ngày 11 tháng 11 năm 2025, tại Hà Nội, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phối hợp với Trường Đại học Phenikaa tổ chức Hội nghị đào tạo “Nâng cao năng lực ứng dụng và phát triển Thương mại điện tử”.

Sự kiện thu hút sự tham gia của Ban lãnh đạo nhà trường, đội ngũ giảng viên và hàng nghìn sinh viên, thể hiện quyết tâm gắn kết giáo dục đại học với xu thế chuyển đổi số quốc gia. Trong bối cảnh TMĐT đang trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng của kinh tế số Việt Nam, hội nghị mang ý nghĩa thiết thực nhằm chuẩn bị cho sinh viên nền tảng kiến thức, kỹ năng và tư duy cần thiết để tự tin bước vào môi trường kinh doanh số đầy cạnh tranh nhưng cũng rộng mở cơ hội.

Phát biểu khai mạc, đại diện Cục TMĐT và KTS nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của TMĐT trong đời sống kinh tế – xã hội. Nếu như trước đây TMĐT chỉ được xem là một kênh bán hàng mới thì nay lĩnh vực này đã trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế số. Với hàng chục triệu người dùng Internet và mạng xã hội, thị trường Việt Nam đang liên tục mở rộng không gian thương mại dựa trên nội dung số, đặc biệt là các mô hình ứng dụng video ngắn, livestream và hoạt động mua sắm kết hợp giải trí (shoppertainment). Sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi người tiêu dùng, nhất là thế hệ trẻ, đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực có khả năng thích ứng và khai thác hiệu quả môi trường kinh doanh số.

Tại hội nghị, các chuyên gia phân tích rõ sự trỗi dậy của shoppertainment và lý do mô hình này đang chiếm ưu thế trên thị trường. Cách thức mua sắm truyền thống đã dần nhường chỗ cho hành vi “xem trước – mua sau”, khi người tiêu dùng tìm kiếm sự giải trí, trải nghiệm và tin tưởng thông qua nội dung video trước khi quyết định mua hàng. Những nền tảng như TikTok Shop cho phép nội dung và giao dịch diễn ra liền mạch, rút ngắn hành trình từ lúc khách hàng tiếp cận thông tin đến lúc đặt mua sản phẩm. Đây là xu hướng mà các thương hiệu, nhà bán hàng và đặc biệt là những người trẻ khởi nghiệp cần nắm bắt để tối ưu lợi thế cạnh tranh.

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt của sinh viên là phiên đào tạo thực hành “khởi tạo kênh bán hàng từ con số 0”. Thay vì lý thuyết hàn lâm, các chuyên gia đưa ra quy trình triển khai thực tế: từ thiết lập tài khoản, tối ưu hồ sơ, xây dựng hình ảnh đến lựa chọn sản phẩm thử nghiệm. Sinh viên được hướng dẫn chi tiết cách đặt tên kênh ngắn gọn, thiết kế phần mô tả (bio) rõ ràng nhằm định vị đối tượng khách hàng và giá trị cung cấp. Bộ nhận diện hình ảnh cũng được xem là yếu tố then chốt, đòi hỏi sản phẩm phải được chụp với ánh sáng tự nhiên, nền sạch để tạo cảm giác chuyên nghiệp ngay từ cái nhìn đầu tiên. Đồng thời, việc lựa chọn 3–5 sản phẩm dễ quay dựng, mức giá phù hợp và biên lợi nhuận hợp lý giúp sinh viên nhanh chóng thử nghiệm mô hình kinh doanh mà không cần đầu tư vốn lớn.

Đặc biệt, công thức xây dựng video ngắn – nội dung cốt lõi của thương mại nội dung – được phân tích sâu dưới góc độ hành vi người xem. Các chuyên gia nhấn mạnh 5 giây đầu tiên quyết định gần như toàn bộ hiệu quả phân phối của video. Tính cô đọng, hấp dẫn và đánh trúng vấn đề của người xem sẽ vừa tăng khả năng lan tỏa vừa thúc đẩy hành động mua hàng. Quy trình gồm sáu bước từ tạo điểm nhấn, nêu vấn đề, giới thiệu giải pháp, trình diễn sản phẩm đến đưa ra ưu đãi và lời kêu gọi hành động được xem như “kim chỉ nam” cho các bạn trẻ khi xây dựng nội dung bán hàng trên nền tảng số. Bên cạnh đó, sinh viên còn được hướng dẫn cách tối ưu tần suất đăng tải, cách sử dụng từ khóa trong mô tả video và phương pháp chuyển đổi nội dung livestream thành nhiều đoạn clip ngắn để mở rộng hiệu quả tiếp cận.

Song song với việc tự vận hành kênh bán hàng, hội nghị dành một phần quan trọng giới thiệu về mô hình tiếp thị liên kết (affiliate marketing) – hướng khởi nghiệp ít rủi ro và phù hợp với sinh viên. Thay vì cần vốn nhập hàng, người tham gia chỉ cần lựa chọn sản phẩm uy tín từ các nhà bán, xây dựng nội dung phù hợp và nhận hoa hồng trên mỗi đơn hàng phát sinh. Các chuyên gia phân tích cách thiết lập mức hoa hồng, cách viết hướng dẫn cho người sáng tạo nội dung (brief), cũng như phương pháp tuyển chọn cộng tác viên phù hợp. Không chỉ là công cụ tạo thu nhập, affiliate còn được đánh giá là môi trường rèn luyện tư duy phân tích dữ liệu, khả năng tiếp thị và kỹ năng vận hành bán hàng chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, TMĐT không chỉ mang đến cơ hội mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thiếu hiểu biết về pháp luật và an toàn số. Trong chuyên đề về “Thực trạng và hành vi vi phạm TMĐT tại Việt Nam”, hội nghị trình bày hàng loạt hình thức vi phạm phổ biến như giả mạo website, lừa đảo trực tuyến, bán hàng cấm, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, hay các mô hình huy động vốn theo kiểu kim tự tháp đội lốt kinh doanh TMĐT. Nhiều minh họa cho thấy các chiêu thức lừa đảo ngày càng tinh vi: từ tạo website giả danh cơ quan chức năng, sử dụng hình ảnh người nổi tiếng để quảng cáo sai sự thật, đến các kỹ thuật đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng thông qua mã OTP. Bối cảnh đó đòi hỏi người kinh doanh trực tuyến phải chủ động trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro, xác minh thông tin đối tác và tuân thủ chặt chẽ quy định pháp lý.

Đáng chú ý, hội nghị cũng cập nhật những điểm mới trong Dự thảo Luật TMĐT 2025, trong đó lần đầu đưa hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết vào khung pháp lý điều chỉnh. Điều này yêu cầu người bán hàng, người sáng tạo nội dung và nền tảng phải minh bạch nguồn gốc hàng hóa, đảm bảo tuân thủ nghĩa vụ về quảng cáo, bản quyền và thuế. Việc siết chặt quản lý không nhằm hạn chế sáng tạo mà hướng đến xây dựng môi trường TMĐT lành mạnh, bền vững và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Kết thúc hội nghị, lãnh đạo Trường Đại học Phenikaa bày tỏ kỳ vọng kiến thức mà sinh viên tiếp nhận sẽ trở thành nền tảng giúp các em tự tin khởi nghiệp số trong tương lai. Nhà trường đánh giá cao sự đồng hành của Cục TMĐT và KTS trong việc đưa kiến thức thực tiễn vào giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và khả năng ứng dụng của sinh viên. Thông điệp “bắt đầu từ những việc nhỏ – làm nhanh – đo lường liên tục – và luôn tuân thủ pháp luật” được nhấn mạnh như kim chỉ nam dành cho các bạn trẻ khi bước chân vào không gian kinh doanh trực tuyến.

Trong bối cảnh hạ tầng logistics và thanh toán số tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, với doanh thu bưu chính tăng ổn định và hệ sinh thái ví điện tử ngày càng hoàn thiện, cánh cửa khởi nghiệp số cho thanh niên rộng mở hơn bao giờ hết. Hội nghị đào tạo tại Phenikaa không chỉ truyền cảm hứng mà còn tạo nền móng quan trọng để hình thành đội ngũ doanh nhân trẻ đủ tâm, đủ tầm, sẵn sàng đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế số quốc gia. Đây là một trong những bước đi thiết thực hiện thực hóa chiến lược phát triển kinh tế số và xã hội số của Chính phủ, hướng tới xây dựng một thế hệ công dân số năng động, sáng tạo và trách nhiệm.