Cơ quan Thương mại Quốc gia Thụy Điển vừa công bố báo cáo phân tích với tiêu đề “Plurilateral Agreements and the Future of WTO Trade Negotiations”, tập trung đánh giá vai trò của các hiệp định nhiều bên trong việc định hình tương lai đàm phán thương mại của Tổ chức Thương mại Thế giới, WTO.
Báo cáo được xây dựng trong bối cảnh WTO đang đối mặt với nhiều thách thức kéo dài, khi chức năng đàm phán đa phương gần như đình trệ, trong khi cơ chế giải quyết tranh chấp cũng đã rơi vào tình trạng tê liệt từ năm 2019. Theo phân tích, những khó khăn này không còn mang tính tạm thời mà phản ánh các vấn đề mang tính cấu trúc của WTO trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng đa cực, biến động nhanh và xuất hiện nhiều lĩnh vực thương mại mới.
Nội dung báo cáo cho rằng cơ chế đàm phán dựa trên đồng thuận của toàn bộ thành viên WTO ngày càng khó đáp ứng yêu cầu xây dựng các quy tắc thương mại mới, nhất là trong các lĩnh vực như thương mại số, dịch vụ, công nghệ mới và hàng hóa liên quan đến chuyển đổi khí hậu. Trên cơ sở đó, báo cáo nhấn mạnh các hiệp định nhiều bên, tức các thỏa thuận giữa một nhóm thành viên sẵn sàng tham gia, có thể là một hướng đi thực tế nhằm khôi phục động lực đàm phán trong khuôn khổ WTO.
Theo đánh giá của phía Thụy Điển, nếu được thiết kế theo hướng cởi mở, minh bạch và bảo đảm tính bao trùm, các hiệp định nhiều bên không làm suy yếu hệ thống thương mại đa phương, mà ngược lại có thể trở thành công cụ hỗ trợ WTO thích ứng tốt hơn với yêu cầu của giai đoạn mới.
Báo cáo cũng đề xuất tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, cải thiện lộ trình gia nhập cho các nước đang phát triển, đồng thời xem xét linh hoạt hơn các cơ chế ra quyết định trong WTO nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán hiệu quả hơn trong tương lai.
Đây là tài liệu tham khảo đáng chú ý đối với các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp quan tâm đến xu hướng vận động của hệ thống thương mại toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh các quy tắc thương mại quốc tế đang đứng trước yêu cầu điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn mới.
Xem chi tiết báo cáo tại: https://www.kommerskollegium.se/globalassets/publikationer/rapporter/2026/plurilateral-agreements-and-the-future-of-wto-trade-negotiations.pdf
