Ngày 13⁄3⁄2026, Chính phủ Thụy Điển xác nhận sẽ dừng cơ chế thu phí công suất điện (power charges⁄effect charges) vốn đang gây nhiều tranh cãi và bị cho là tạo gánh nặng lớn cho các hộ gia đình.

Phát biểu tại họp báo, Bộ trưởng Năng lượng và Doanh nghiệp Ebba Busch cho biết Chính phủ quyết định chấm dứt mô hình thu phí hiện nay vì đã tác động mạnh tới các hộ dân nhưng chưa đạt được mục tiêu cải thiện hiệu quả sử dụng lưới điện.

Theo bà Ebba Busch, bằng “ngôn ngữ Thụy Điển dễ hiểu”, Chính phủ đang dừng các loại phí điện đã ảnh hưởng nặng nề đến các hộ gia đình, trong khi việc áp dụng chúng chưa giúp tăng cường hay cải thiện đáng kể việc sử dụng mạng lưới điện. Bà cũng bày tỏ kỳ vọng các công ty điện lực sẽ tuân thủ định hướng này và không tiếp tục triển khai theo cách gây bất lợi cho người dân.

Trước đó, Cơ quan Thanh tra Thị trường Năng lượng Thụy Điển (Ei) được giao sửa đổi quy định để từ năm 2027, phí công suất trở thành yêu cầu pháp lý áp dụng với toàn bộ khách hàng sử dụng điện. Tuy nhiên, sau phản ứng mạnh từ dư luận, Chính phủ đã thay đổi hướng đi.

Dù các công ty điện lực vẫn có thể tự nguyện áp dụng loại phí này trong thời gian tới, Chính phủ cho rằng sẽ không còn tình trạng người dân bị áp phí một cách bất ngờ. Trong thông cáo chính thức, Chính phủ nhận định mô hình hiện tại khó hiểu, chi phí cao, không phù hợp với nhu cầu điện khí hóa ngày càng tăng và có sự khác biệt lớn giữa các công ty lưới điện.

Hiện khoảng 170 công ty lưới điện tại Thụy Điển được phép tự triển khai loại phí này, dẫn đến mức thu rất khác nhau giữa các khu vực và làm gia tăng cảm giác thiếu công bằng giữa các nhóm khách hàng.

Chính phủ đã giao Ei xây dựng một mô hình mới, bảo đảm tính tương xứng với mục đích thu phí cũng như quy mô và nhu cầu thực tế của từng nhóm khách hàng. Theo kế hoạch, cơ quan này phải sửa đổi quy định vào tháng 6/2026, còn một đề xuất điều chỉnh đầy đủ dự kiến hoàn tất vào tháng 4/2027.

Đại diện Ei, ông Tommy Johansson, thừa nhận việc triển khai phí công suất thời gian qua diễn ra rời rạc, thiếu thống nhất và đã tạo ra cảm giác bất công đối với khách hàng. Ông cho biết cơ quan này nhận thấy cần phải làm chậm quá trình áp dụng để xây dựng các quy định rõ ràng và hợp lý hơn.

Tuy vậy, Ei cũng nhấn mạnh rằng về dài hạn, phí công suất vẫn có cơ sở nhất định, vì có thể giúp sử dụng lưới điện hiệu quả hơn và góp phần giảm chi phí chung. Theo cơ quan này, không phải mọi hộ dân đều bị tăng chi phí, bởi một số khách hàng đã điều chỉnh cách sử dụng điện và nhờ đó phải trả ít hơn.

Liên quan đến các trường hợp đã bị áp mức phí cao trong thời gian qua, Ei cho biết hiện chưa thể kết luận tác động cụ thể của quyết định mới đối với từng khách hàng, nhưng không loại trừ khả năng các quy định sắp tới sẽ buộc các công ty điện lực phải tính toán linh hoạt hơn, có xem xét đến hoàn cảnh sử dụng điện riêng của từng đối tượng.