Lượng gạo dự trữ đang cạn dần của Philippines cùng mối đe dọa từ hiện tượng El Niño sẽ khiến giá cả leo thang nhanh hơn và tạo thêm áp lực lớn lên lạm phát, theo một báo cáo quốc tế.
BMI, một đơn vị nghiên cứu trực thuộc Fitch Solutions, cho biết đợt El Niño giai đoạn 2026/27 nhiều khả năng sẽ làm gia tăng nguy cơ hạn hán đối với phần lớn diện tích đất trồng trọt tại nhiều khu vực, đe dọa trực tiếp đến hoạt động sản xuất ngô, gạo, đường, dầu cọ và cà phê.
Các khu vực bị ảnh hưởng bao gồm Nam Phi, Trung Mỹ, phía bắc Nam Mỹ và Đông Nam Á.
BMI lưu ý rằng trong các đợt El Niño quá khứ, “tỷ lệ đất canh tác chịu hạn hán cường độ cao đã tăng trung bình từ 11 đến 12 điểm phần trăm trên khắp các khu vực này.”
Báo cáo bổ sung rằng nằm trong nhóm các quốc gia chịu tổn thương nặng nề nhất bởi đợt khô hạn gồm có Zambia, Zimbabwe, Hành lang Khô hạn Trung Mỹ, Philippines, Thái Lan, Guyana và Suriname.
“Tại Đông Nam Á, hạn hán đặt nguồn cung gạo, đường Thái Lan, dầu cọ của Indonesia và Malaysia cùng cà phê robusta của Việt Nam vào tình thế rủi ro; đồng thời khu vực này cũng đối mặt với tác động dân số lớn nhất, với trung bình khoảng 90 triệu người bị phơi nhiễm trước hạn hán trong các đợt thiên tai trước đây.”
Báo cáo quốc tế nhấn mạnh thêm rằng các vùng đệm dự trữ nội địa mỏng hơn tại Đông Nam Á khiến nguồn cung gạo, dầu cọ và cà phê đối mặt với rủi ro cao hơn, làm trầm trọng thêm tác động tiêu cực của đợt khô hạn.
“Dự trữ gạo đã rơi xuống dưới mức của năm 2023 tại Thái Lan, Việt Nam và Philippines, khiến Philippines — quốc gia phải nhập khẩu khoảng 1/3 nhu cầu tiêu thụ gạo - trở thành đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước nguy cơ giá cả leo thang,” BMI nhận định.
Báo cáo cũng cho biết lượng dự trữ dầu cọ của Indonesia và cà phê robusta của Việt Nam hiện cũng ở mức rất mỏng, chỉ tương đương lần lượt 9% và 2% mức tiêu thụ.
Mặc dù vậy, BMI cho rằng bối cảnh toàn cầu mang lại một kịch bản “trấn an hơn”, khi cường quốc lúa gạo Ấn Độ đang nắm giữ lượng tồn kho kỷ lục tương đương 47% nhu cầu tiêu thụ, so với mức 30% trước niên vụ 2023/24.
“Điều đó khiến khả năng tái diễn các biện pháp hạn chế xuất khẩu phòng ngừa — yếu tố từng thúc đẩy đợt tăng giá gạo đột biến giai đoạn 2023/24 — trở nên ít khả thi hơn, trong khi lượng dự trữ đường dồi dào của Thái Lan sẽ duy trì được nguồn hàng xuất khẩu.”
Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) gần đây cho biết El Niño có thể gây ra thiệt hại nông nghiệp lên tới 20 tỷ peso (~314,4 triệu USD), đe dọa trực tiếp đến sinh kế của tối đa 4,6 triệu nông dân và ngư dân (quy đổi theo tỷ giá kỷ lục 63,615 PHP/USD).
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel Jr. nhấn mạnh rằng hình thái khí hậu này — vốn đang định hình trở thành đợt El Niño mạnh nhất từng được ghi nhận trong lịch sử — sẽ phá hủy nhiều hoa màu, làm chết nhiều vật nuôi hơn và vượt qua mức thiệt hại nông nghiệp 16 tỷ peso (~251,5 triệu USD) từng ghi nhận vào năm El Niño 2024.
Ông ước tính khối lượng sản lượng hao hụt có thể chạm ngưỡng 1 triệu tấn, với diện tích bị ảnh hưởng tăng vọt lên khoảng 350.000 ha.
Đợt khô hạn cũng có thể ảnh hưởng đến sinh kế của tối thiểu 2,8 triệu nông dân và ngư dân, và có thể lên tới 4,6 triệu người trong kịch bản xấu nhất.
Báo cáo mới nhất của chính phủ cho thấy thiệt hại nông nghiệp do đợt El Niño đang gia tăng cường độ gây ra hiện đã chạm mốc 8,57 tỷ peso (~134,7 triệu USD).
Theo BusinessMirror
