(26/03/2018)

Tổng hợp thông tin về đầu tư của Campuchia

Tổng hợp thông tin về đầu tư của Campuchia đăng trong tạp chí số 6 của Cambodia Real Estate

Tình hình đô la hóa tại Campuchia:

Trong những năm 1990, Chính quyền chuyển tiếp của Campuchia được bảo trợ bởi Liên Hiệp quốc (UNTAC) được thành lập để tham gia thực hiện tiến trình hòa bình tại Campuchia, đây trở thành một trong những cơ quan lớn nhất, tốn kém nhất của Liên Hiệp quốc với chi phí khoảng 1,7 tỷ USD vào thời điểm đó. Cơ quan này có trách nhiệm xây dựng những thể chế dân chủ pháp trị và hệ thống chính trị, tài chính phù hợp với khuôn mẫu quốc tế cho Campuchia.

Trong khi, sự thành công của cơ quan này vẫn còn chưa rõ, thì đồng đô la Mỹ đã được bơm ồ ạt vào nền kinh tế và tạo ra một cụ sốc đối với đồng nội địa khiến cho Ngân hàng quốc gia Campuchia không thể kiểm soát. Dòng tiền USD cùng với sự thiếu niềm tin vào nền kinh tế nội địa khi đó đang đối mặt với tình trạng siêu lạm phát đã dẫn đến sự chấp nhận đồng USD một cách rộng rãi tại Campuchia vào thời điểm đó. Và thực tế, tỷ giá giữa đồng Riel (KHR) so với đồng USD vẫn được duy trì ở mức 4.000 – 4.200 KHR/01 USD.

Điều này tạo nên sự khác biệt giữa Campuchia và các nước láng giềng như Lào, Campuchia, Malaysia và Indonesia – những nước duy trì giao thương bằng đồng nội tệ.

Cũng không giống như nhiều nước trên thế giới, Campuchia không có hệ thống quản lý về tỷ giá hối đoái, được quản lý bởi Chính phủ; không có giới hạn đối với dòng lưu chuyển các khoản tiết kiệm, cũng như lợi nhuận đi vào, hoặc đi ra Campuchia. Hầu hết các giao dịch tại Campuchia được thực hiện bằng đồng USD và chỉ chịu mức thuế lợi tức. Đây là một điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài hoạt động tại Campuchia.

GDP và tốc độ tăng trưởng.

Tổng sản phẩm quốc nội tại Campuchia vẫn được duy trì ở mức cao do sự tăng trưởng các ngành bất động sản, xây dựng, dệt may và du lịch. Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) thậm chí đã gọi Campuchia là “con hổ kinh tế mới” do những tăng trưởng liên tục của nước này.

Năm 2017, nhờ tiến hành các biện pháp cải cách kinh tế mạnh mẽ của Chính phủ Campuchia, tình hình kinh tế- xã hội tăng trưởng đã góp phần đảm bảo an ninh, ổn định phát triển kinh tế và cải thiện đời sống của người dân Campuchia. Cụ thể, quy mô GDP của Campuchia từ mức 7 tỷ USD năm 2013 đã tăng lên 22,1 tỷ USD năm 2017, dự đoán sẽ tăng lên 24,5 tỷ USD vào năm 2018. Thu nhập bình quân đầu người năm 2017 đạt 1.435 USD/người/năm và dự đoán sẽ đạt 1.568 USD/người/năm vào năm 2018. Nguồn thu từ thuế của Campuchia năm 2017 đạt 3,83 tỷ USD, tăng 18,5% so với 2016 và dự kiến sẽ đạt 4 tỷ USD năm 2018.

Trong dự toán chi tiêu ngân sách quốc gia khoảng hơn 6 tỷ USD năm 2018, chi dành cho lĩnh vực xã hội tiếp tục ưu tiên cao nhất, chiếm 7% GDP, tăng 22% so với năm 2017.

Tuy nhiên, kinh tế Campuchia vẫn bị thâm hụt thương mại khoảng 1 tỷ USD và Quốc vụ khanh Bộ Kinh tế - Tài chính Campuchia cho biết Chính phủ Campuchia có kế hoạch giảm vay nợ nước ngoài và huy động vốn vay từ trong nước thông qua phát hành trái phiếu chính phủ.

Theo báo cáo của Ngân hàng thế giới, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Campuchia tiếp tục khả quan, ước đạt khoảng 6,9% vào năm 2018 do dòng vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) liên tục gia tăng, sự đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tăng trưởng của ngành du lịch. Năm 2018 là năm diễn ra cuộc tổng tuyển cử, tuy nhiên những tác động chính trị sẽ chỉ diễn ra trong khoảng ngắn hạn đến tốc độ tăng trưởng GDP.

Tốc độ tăng trưởng của kinh tế Campuchia cũng được ghi nhận bởi các tổ chức quốc tế. Tổ chức The economist intelligence unit trong báo cáo về viễn cảnh của 200 nền kinh tế thế giới đã ghi nhận Campuchia như một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất và cho rằng tốc độ tăng trưởng GDP của Campuchia sẽ tiếp tục được duy trì mạnh mẽ trong 5 năm tới, đạt mức trên 6%/năm.

Theo Ngân hàng thế giới (WB), do tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ trong vòng hai thập niên qua, Campuchia đã từ nước thu nhập thấp trở thành nước có thu nhập trung bình thấp vào năm 2015.

Xu hướng của dòng đầu tư nước ngoài vào Campuchia

Campuchia tiếp tục là thị trường tiếp nhận nguồn vốn đầu tư nước ngoài như Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản và Hàn Quốc là các nước đầu tư chính vào Campuchia trong những năm qua, và lĩnh vực bất động sản trở thành lĩnh vực đạt mức tăng trưởng mạnh nhất.

Vốn đầu tư của Trung Quốc đóng một vai trò quan trọng, thiết yếu cho sự phát triển của Campuchia. Cuối năm 2017, một số bản ghi nhớ quan trọng đã được hai nước ký kết, liên quan đến nhiều lĩnh vực, trong đó tập trung chủ yếu vào xây dựng cơ sở hạ tầng, y tế, nông nghiệp.

Theo nghiên cứu của Ngân hàng quốc gia Campuchia và Viện thống kê quốc gia Campuchia, đầu tư của Trung Quốc chiếm khoảng gần 44% tổng vốn đầu tư vào Campuchia trong giai đoạn 1994 – 2014. Năm 2017, Campuchia thu hút 1,43 tỷ USD vốn đầu tư nội địa từ các nhà đầu tư trong nước chiếm 27% tổng vốn đầu tư.

Sự gia tăng liên tục của dòng vốn FDI là do tỷ lệ lạm phát được kiềm chế ổn định, các chỉ số kinh tế như GDP liên tục tăng, qua đó góp phần vào giảm tỷ lệ đói nghèo, nâng cấp lĩnh vực sản xuất.

Tuy nhiên, kinh tế Campuchia vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Thứ nhất, mặc dù giá nhân công thấp, nhưng nguồn lao động có trình độ thấp. Thứ hai, mạng lưới kết nối logistic còn yếu. Hiện nay, các vấn đề như hệ thống cơ sở hạ tầng nghèo nàn, thiếu hụt điện tăng, giá vận tải cao vẫn còn tồn tại.

Điều kiện pháp lý thu hút đầu tư

Luật đầu tư Campuchia (LOI) được thông qua vào năm 1994 đã góp phần thu hút các nhà đầu tư nước ngoài bằng những ưu đãi thuế quan, thủ tục hành chính.

LOI tiếp tục được sửa đổi nhằm phù hợp hơn với những thay đổi trong dòng vốn đầu tư, đồng thời biến Campuchia trở thành một thị trường ưu đãi cho các dự án FDI. Ví dụ như dự thảo luật về khu kinh tế đặc biệt sẽ hỗ trợ tích cực cho các SEZ trong việc thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Các ưu đãi như miễn thuế thu nhập, hải quan, giảm giá thành nhập khẩu nguyên liệu thô, cơ sở hạ tầng sẵn có sẽ giúp thu hút nhiều hơn các nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời giảm giá thành sản xuất, tạo lợi thế cho hàng xuất khẩu Campuchia.

Khu kinh tế đặc biệt

Một mạng lưới rộng khắp các SEZ đã được xây dựng tại Campuchia. Chính phủ sẽ xác lập những lợi thế về tài chính, về thời gian để tạo kết nối giữa các nguồn lực về lao động, hạ tầng vào trong các SEZ.

Sihanoukville là khu kinh tế đặc biệt lớn nhất Campuchia với diện tích 1.000 ha, vốn đầu tư 320 triệu USD, có thể thu hút được 320 nhà máy, tạo công ăn việc làm cho 80.000 đến 100.000 lao động. Tính đến nay, ½ diện tích khu kinh tế này dành cho các công ty may mặc, sản xuất đồ điện và các sản phẩm công nghiệp nhẹ. Trung Quốc cam kết tiếp tục phát triển khu kinh tế đặc biệt Sihanoukville và tính đến nay, có hơn 100 công ty của Campuchia, Trung Quốc, các nước khác đã đầu tư tại đây tạo công ăn việc làm trực tiếp cho 20.000 lao động.

                  (Tin tổng hợp từ tạp chí Cambodia Real Estate của Campuchia)

Thương vụ Việt Nam tại Campuchia