(17/07/2017)

Toàn cảnh thị trường tôm 2016

Thị trường tôm năm 2016 có xu hướng tích cực cả về nhập khẩu và xuất khẩu, nhờ sự ổn định về giá và nguồn cung.
Toàn cảnh thị trường tôm 2016

Về xuất khẩu

5 nước xuất khẩu tôm lớn nhất thị trường quốc tế năm 2016 lần lượt là: Ấn Độ(438 500 tấn, tăng 14.5%), Việt Nam (425 000 tấn, tăng 18–20%), Ecuador (372 600 tấn, tăng 7.8%), Indonesia (220 000 tấn, tăng 21%) và Thái Lan (209 400 tấn, tăng 22%).

Xuất khẩu từ Trung Quốc cũng tăng 7%, đạt 205 300 tấn.

Các thị trường xuất khẩu chính của Ấn Độ gồm: Hoa Kỳ, Việt Nam, EU và Nhật. Với nước xuất khẩu lớn thứ 2 Việt Nam, phần lớn lượng hàng xuất khẩu sang Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc và Australia. Thị trường chính của nước xuất khẩu tôm lớn thứ 3 thế giới Ecuador là Việt Nam, xuất khẩu tới thị trường này tăng gần 39% đạt 165,700 tấn năm 2016, tổng giá trị xuất khẩu đạt 2.6 tỷ (tăng 12%)

Xuất khẩu tôm của Thái Lan duy trì tăng trưởng trong 3 năm liên tiếp. Về khối lượng, 40% tôm Thái Lan xuất khẩu gồm tôm đã chế biến (86,200 tấn). Tổng giá trị xuất khẩu đạt 2 tỷ USD năm 2016.

Ấn Độ cũng gia tăng xuất khẩu sản phẩm giá trị gia tăng từ tôm, khối lượng xuất khẩu tăng từ 10,100 tấn năm 2015 lên 23,400 tấn (130%) trong năm 2016, phần lớn sản phẩm xuất khẩu trực tiếp sang thị trường Hoa Kỳ

Về nhập khẩu

Phần lớn các thị trường nhập khẩu tôm lớn đều có xu hướng tích cực, tăng so với năm 2015. Các thị trường tăng trưởng lớn nhất gồm: EU (tăng 2%, đạt 780,000 tấn), Hoa Kỳ (tăng 3.2% đạt 606,000 tấn), Trung Quốc (tăng 4-5% đạt 350-360,000 tấn) và Nhật (tăng 4.6% đạt 223,600 tấn)

Các thị trường chính

Nhật

Nhu cầu tiêu dùng ổn định cho tôm trong năm 2016 đã giữ nguyên xu hướng tăng trưởng nhập khẩu tại thị trường Nhật (223,000 tấn, tăng 4.6%) so với năm 2015.

Nước xuất khẩu lớn nhất vào thị trường này là Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ, Indonesia và Trung Quốc. Gần 27% lượng hàng tôm nhập khẩu là các sản phẩm đã chế biến như: tôm tempura (món ăn của Nhật), tôm nấu chín và tôm sushi với gạo

Hoa Kỳ

Trừ Ecuador, Hoa Kỳ tiếp tục là điểm đến của các nước xuất khẩu tôm chính. Năm 2016, ghi nhận lượng tôm nhập khẩu kỷ lục vào Hoa Kỳ. Tổng lượng tôm cung cấp cao hơn khoảng 3% so với năm 2015.

Năm 2016, Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FD) từ chối 133 đơn hàng tôm nhập khẩu do có chứa các loại thuốc kháng sinh bị cấm. Các đơn hàng đến từ Ấn Độ (95), Việt Nam (17) và Trung Quốc (15). Con số này cao hơn gấp 3 lần số lượng đơn hàng bị từ chối được ghi nhận từ năm 2002.

Các sản phẩm nhập khẩu vào thị trường Hoa Kỳ: nhập khẩu tăng với tôm nguyên con, tôm bóc vỏ đã nấu và giảm với tôm tẩm bột.

Tôm nguyên con có kích cỡ lớn và trung bình (U/15 tới 21/25) tăng 9% trong năm 2016, đạt tới 90,000 tấn trong khi nhập khẩu các loại cỡ trung bình (31/40 tới 51/60) chỉ ở mức 87,000 tấn so với năm 2015

EU

Nhu cầu tiêu thụ tôm tại EU duy trì ở mức khá thấp trong năm 2016. Tuy nhiên, mức giá ổn định của tôm chân trắng đã giúp phục hồi nhập khẩu tôm của EU năm 2016, tăng 2% với tổng lượng nhập khẩu đạt 783,900 tấn.

Nhập khẩu từ các nước ngoài EU, cung cấp 73% lượng nhập khẩu chỉ tăng 1.5% trong khi các nước trong EU tăng 25%. Nhập khẩu tăng từ Ecuador, Argentina, Greenland và Việt Nam nhưng giảm từ Ấn Độ. 

Bắt đầu từ cuối năm 2016, Cơ quan thú y EU đã tăng yêu cầu kiểm tra chất lượng bắt buộc với tôm nuôi ở Ấn Độ từ 10 lên 50%, điều này dẫn đến tăng chi phí cho các nhà nhập khẩu và làm đa dạng nguồn cung từ các thị trường khác.

Thị trường châu Á và một số thị trường khác

Giao dịch trong và ngoài vùng châu Á năm 2016 khá sôi động nhằm bổ sung nhu cầu tiêu thụ nội địa và tái xuất. Nhập khẩu tôm tăng lên đáng kể tại Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc và Hong Kong.

Nhập khẩu tôm của Trung Quốc năm 2016 tăng 4% đạt 107,000 tấn với Argentina, Canada, Ecuador, Thái Lan và Greenland là các nước cung cấp chính. Một số giao dịch có thể không được ghi nhận do giao dịch tiểu ngạch giữa Việt Nam và Trung Quốc, ước tính có thể đạt 270,000 tấn, chủ yếu bổ sung cho sản xuất nội địa và nhu cầu tăng lên ở Việt Nam.

Trong 3 năm qua, xu hướng nhập khẩu tăng mạnh tại Việt Nam. Năm 2016, Việt Nam là nước nhập khẩu tôm lớn nhất châu Á. Tổng lượng xuất khẩu tôm nhiệt đới từ Ecuador, Ấn Độ, Thái Lan, Iran và Malaysia đến Việt Nam đạt 303,000 tấn năm 2016, cao hơn 100,000 tấn năm 2015. 20-30,000 tấn khác cung cấp bởi Venezuela, Argentina, Canada và một số nước Mỹ Latin.

Lược dịch từ báo cáo của FAO