ĐẤT NƯỚC/LÃNH THỔ - Russia

Thông tin cơ bản

Tên đầy đủ Liên bang Nga
Vị trí địa lý Bắc Châu Á và Châu Âu (phần phía tây dãy Ural, giáp với Bắc Cực và Bắc Thái Bình Dương
Diện tích Km2 17,075,200
Tài nguyên thiên nhiên Dồi dào khoáng sản tự nhiên gồm dầu mỏ, khí tự nhiên, gỗ và nhiều loại quặng khác
Dân số (triệu người) 142.50
Cấu trúc dân số 0-14 tuổi: 16%
15-24 tuổi: 11.5%
25-54 tuổi: 45.2%
55-64 tuổi: 13.5%
Trên 65 tuổi: 13.1%
Tỷ lệ tăng dân số (%) -0.020
Dân tộc Nga 79.8%, Tatar 3.8%, Vương quốc Anh 2%, Bashkir 1.2%, Chuvash 1.1%, dân tộc khác 12.1%
Thủ đô Matxcova
Quốc khánh 12/6/1990
Hệ thống pháp luật Dựa trên hệ thống luật dân sự,
GDP (tỷ USD) 2504
Tỷ lệ tăng trưởng GDP (%) 3.4
GDP theo đầu người (USD) 17700
GDP theo cấu trúc ngành nông nghiệp: 3.9%
công nghiệp: 36%
dịch vụ: 60.1%
Lực lượng lao động (triệu) 75.6
Lực lượng lao động theo lĩnh vực nghề nghiệp nông nghiệp: 7.9%
công nghiệp: 27.4%
dịch vụ: 64.7%
Sản phẩm Nông nghiệp Ngũ cốc, đường từ củ cải đường, hạt hướng dương, rau quả, thịt bò, sữa
Công nghiệp Công đoạn cuối trong khai thác than đá, dầu, khí tự nhiên, hóa chất, kim loại, máy móc phục vụ công nghệ vũ trụ, đóng tàu, thiết bị vận tải đường bộ và đường sắt, máy nông nghiệp, thiết bị vận tải, máy và thiết bị máy phát điện, công cụ khoa học và y học, dệt may, thực phẩm, hàng thủ công
Xuất khẩu (triệu USD) 530700
Mặt hàng xuất khẩu Dầu và các sản phẩm từ dầu, khí tự nhiên, gỗ và các sản phẩm từ gỗ, kim loại, hóa chất, sản xuất  hàng dân sự và quân sự
Đối tác xuất khẩu Hà Lan, Đức, Trung Quốc, Ba Lan Italia
Nhập khẩu (triệu USD) 335400
Mặt hàng nhập khẩu Máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải, nhựa, thuốc, sắt thép, hàng tiêu dùng, thịt, hoa quả và các loại hạt, hàng tiêu dùng, sản phẩm kim loại chưa tinh chế hoàn chỉnh
Đối tác nhập khẩu Đức, Trung Quốc, Ukraine, Italia, Belarus

Nguồn: CIA 2013

 

Thể chế nhà nước – Theo thể chế Cộng hoà hỗn hợp, lưỡng viện (từ năm 1993).

Hiến pháp được ban hành ngày 12 tháng Mười Hai năm 1993.

Viện Đu-ma Quốc gia (Hạ viện) gồm 300 đại biểu được bầu theo chế độ b cử đại diện theo tỷ l, nhiệm kỳ 4 năm và Hội đồng liên bang (Thượng viện). Mỗi tỉnh, mỗi vùng và nước Cộng hoà tự trị được bầu hai đại biểu vào Hội đồng liêng bang (Nga có 89 khu vực lãnh thổ hành chính là các chủ thể của Liêng bang, gồm 21 nước Cộng hoà, 49 tỉnh, 6 vùng 1 tỉnh và 10 khu vực tự trị, 2 thành phố trực thuộc Trung ương là Mát-xcơ-va và Xanh Pê-téc-bua). Tổng thống được bầu trực tiếp, nhiệm kỳ 4 năm và được 2 nhiệm kỳ. Tổng thống b nhiệm các thành viên Nội các 21 nước Cộng hoà tự trị và vùng tự trị có quyền tự quyết ở mức độ khác nhau theo các điều khoản của Hiệp ước liên bang Nga (Ta-ta-rơ-xtan và Tre-xnhi-a không ký hiệp ước này).

Ngày 1 tháng Chín năm 2000, Tổng thống Pu-tin đã ký sắc lệnh thành lập Nhà nước Liên bang Nga với 89 chủ thể – chia thành 7 khu vực Liên bang, địa diện ở khu vực là Toàn quyền, đó là cầu nối với Crem-li, và phê chuẩn quy chế hội đồng Nhà nước. Theo quy chế thì Hội đồng nhà nước bao gồm Tổng thống và tất cả những người đứng đầu 89 chủ thể trong Liên bang. Chủ tịch hội đồng là Tổng thống, thư ký Hội đồng do Tổng thống bổ nhiệm. Hội đồng 3 tháng họp một lần

Địa lý: Thuộc Đông Âu và Bắc Á, nước Nga là nước rộng lớn nhất thế giới, chiến hơn 10% diện tích toàn cầu, nằm tren cả hai châu lục. Châu Âu và châu Á. Giữa dãy U-ran và Ban tích là đồng bằng Bắc Âu. Phía nam đồng bằng này là vùng thấp trong đó có vùng đồi Van-đai miền trung nước Nga, kéo dài từ biên giới Ucraina đến bắc Max cơ va, Phía đông dãy uran là vùng đồng bằng tây Xê bi ri rộng lớn, với các lưu vực của sông Ô bi và các sông nhánh. Cao nguyên miền trung Xi bê ri, năm giữa các sông Lê na và Ê nhi xây, có đỉnh cao 1700m. Bờ phải của sông Lê nalà vùng miền đông Xi bê ri nhiều núi, trong đó có dãy Chơ ski và của sông A-mua có dãy núi Y-a-blô-nô-vy và Xta-nô-vy chạy sau vào nội địa. Phía nam hồ Bai can và dọc theo biên giới Mông cổ là dãy An Tai, Giữa biển đen và biển Ca-xpiên là dãy Cáp-ca-dơ, với đỉnh cao nhất là En-brớt, 5462m, ở gần biên giới với Grudia. Vùng Ka-li-nin-grát, nằm lọt giữa Ba Lan và Lít va ở vùng Ban tích, là một lãnh thổ biệt lập của Nga

Sông chính: Ô bi, 4345 km, sông Ê-nhi-xây, 4130 km, sông Lê Na, 4270 km, sông I-ê-tư-sơ, 4422 km, sông Vôn-ga, 3690 km, sông A-mua, 3420 km, hồ Bai can, 31.500 km2 , hồ La-đô-ga, 18.400 km2

Kinh tế: Nước Nga đứng thứ 6 thế giới về tổng sản phẩm quốc dân và là một trong những nước đứng đầu về sản xuất than, sắt, thép, quặng, dầu lửa và xi măng. Nước Nga (Liên Xô) trở thành cường quốc hạt nhân từ 1949. Cải tổ kinh tế, từ năm 1985 đến năm 1991, do Mi-khai-in Goóc-ba-chốp tiến hành, đã chuyển nền kinh tế quản lý tập trung sang phi tập trung. Từ năm 1991, cải tổ đựơc đẩy mạnh thông qua việc áp dụng chính sách thị trường tự do và khuyến khích doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, việc thiếu khuyến khích kinh tế đối với lực lượng lao động ảnh hưởng tới tất cả các thành phần kinh tế. Nhiều hàng hoá cơ bản bị thiếu do mạng lưới lưu thông kém. Lạm phát tràn lan và đồng rúp mất giá nhanh. Khu vực sản xuất thu hút 1/3 lực lượng lao động, gồm các ngành sản xuất thép, hoá chất, dệt và công nghiệp chế tạo máy. Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng kém phát triển

Sản xuất nông nghiệp có quy mô lớn, được tổ chức theo hình thức nông trường quốc doanh hay nông trang tập thể. Quyền sở hữu và canh tác đất đai tư nhân được áp dụng kể từ đầu những năm 90. Tuy đã cơ khí hoá và được ngành công nghiệp sản xuất phân bón lớn nhất thế giới hỗ trợ, song nông nghiệp của nước Nga vẫn chưa sản xuất đủ lương thực cho nhu cầu trong nước do năng suất thấp, ít kho bãi và các phương tiện vận tải. Hàng nhập khẩu từ U-crai-na và Ka-dắc-xtan cũng đóng vai trò quan trọng. Các cây trồng chính của Nga là lúa mỳ, yến mạch, khoai tây, củ cải đường và cây ăn quả. Nga có trữ lượng lớn nhất thế giới về than, 1/3 trữ lượng khí đốt và 1/3 diện tích rừng thế giới. Nga có các mỏ lớn măng gan, vàng, ka-li, bô-xít, nhôm, niken, chì, kẽm và đồng. Tiềm năng thuỷ điện, dầu và khí đốt cũng rất phong phú.

Khi lên cầm quyền, tổng thống Nga V.Pu-tin phải thừa nhận rằng những năm 90 thời En-xin cầm quyền, GDP của Nga giảm 50% chỉ còn tương đương 1/10 của Mỹ. Từ khi Pu tin lên làm thủ tướng, nhất là từ khi được bầu làm Tổng thống năm 2000, tình hình kinh tế, xã hội Nga đã có những bước chuyển biến mạnh: GDP năm 1999 tăng trưởng 3,2%, ngân sách bộ thu 90 tỷ rúp, xuất siêu 30 tỷ USD, GDP năm 2000 tăng 7%, thu nhập thực tế tăng 33,4%, thất nghiệp giảm 14,2%, dự trữ ngoại tệ là 32 tỷ USD (tháng 8 năm 1999 là 11,2 tỷ). Không những không vay nợ nước ngoài mà còn trả IMF được 4,7 tỷ USD. Sáu tháng đầu năm 2001, GDP tăng 5,4% công nghiệp 5,5%, nông nghiệp 3,5%, dự trữ ngoại tệ 32,6 tỷ USD, xuất khẩu đạt 99 tỷ USD, nhập khẩu 33 tỷ USD, sản xuất điện năng đạt 834 tỷ kWh, thuỷ điện 19%, điện nguyên tử đạt 12,82%) tiêu thụ điện 778,36 tỷ kWh

Văn hoá-xã hội: Văn hoá Nga là một trong những nền văn hoá lớn của thế giới. Ở bất cứ lĩnh vực nào, từ khoa học, kỹ thuật, kiến trúc, nghệ thuật, tạo hình, văn học, điện ảnh… dân tộc Nga đã hiến cho nhân loại những nhân vật kiệt xuất. Các nhà tư tưởng lớn như Vla-di-mia Xô-lô-vi-ép (1853-1900), V.I Lê nin (1870-1924), nhà hoá học –bác học Men-đê-lê-ép (1834-1907), nhà bác học-công nghệ thiết bị phản lực Xi-ôn-cốp-xki (1857-1935) giúp nước Nga trở thành quốc gia đầu tiên đưa con người bay vào vũ trụ, nhạc sĩ thiên tài Trai-cốp-xki (1840-1893), hoạ sĩ vĩ đại nhất của nước Nga Rê-pin (1844-1930), nhà văn- nhà thơ nổi tiếng của thế kỷ XIX Grô-bôi-ê-dốp (1795-1829) với các tác phẩm hài kịch nổi tiếng “Khổ vì trí tuệ”, nhà văn-nhà thơ kinh điển vào loại số một của nước Nga Puskin (1799-1837) với tác phẩm có giá trị nhân văn lớn như tiểu thuyết thơ Ep-ghê-nhi Ô-nhe-ghin, nhà văn-nhà thơ Léc-môn-tốp (1814-1841) với tiểu thuyết nổi tiếng “Anh hùng thời đại” nhà văn-nhà viết kịch Gô-gôn (1809-1852) với tiểu thuyết nổi tiếng “Những linh hồn chết” nhà văn Tuốc-ghê-nhép (1818-1883) với tiểu thuyết nổi tiếng “Tổ quốc tộc”, nhà văn Lép Tôn-xtôi, một nghệ sĩ vĩ đại nhất của thế kỷ XIX, với nhiều tác phẩm nổi tiếng, mà nổi trội là tiểu thuyết vĩ đại “Chiến tranh và hoà bình”, nhà văn vĩ đại Đô-xtôi-ép-xky (1821-1881), với nhiều tác phẩm nổi tiếng, vĩ đại nhất là tiểu thuyết “Anh em nhà Ca-ra-ma-dốp” nhà văn-nghệ nhân xuất sắc viết truyện ngắn và kịch Sê-khốp (1860-1904) được đánh giá cao là vở kịch “ Hải Âu”, nhà thơ nổi tiếng Blốc (1880-1921) với thi ca nổi tiếng “Thơ về người đàn bà tuyệt vời”, nhà văn cách mạng vô sản M.Goóc-ki (1868-1936) với nhiều tác phẩm đựơc bạn đọc yêu thích, nhất là tác phẩm “Cuộc đời của Clim-xam-ghin”, nhà thơ cách mạng vĩ đại Mai-a-cốp-xki, với tác phẩm nổi tiếng trường ca “Tốt lắm”, nhà văn Nga-Xô Viết Sô-lô-khốp (1905-1984), ông đã để lại cho nhân loại những tác phẩm bất hủ như “Sông Đông êm đềm”, “Số phận một con người” đựoc giải thưởng Nô-ben văn học và ông đựoc đúc tượng đồng bán thân, nhà văn Nga-Xô viết A. Tôn-xtoi (1883-1945) với tác phẩm nổi tiếng “Pi-e đại đế”… Điện ảnh Nga-Xô viết từng đứng vào hàng đầu nền điện ảnh thế giới…

Về giáo dục: số người biết đọc, biết viết đạt 98%, nam: 100%, nữ: 97%. Giáo dục bắt buộc và miễn phí 9 năm. Giáo dục đựoc chia thành ba cấp: tiểu học, trung học cơ sở và trung học, trong 2 năm cuối, học sinh được học chuyên ban. Hiện Nga có tới 500 trường đại học và học viên kỹ thuật, có nhiều trường nổi tiếng thế giới như trường Đại học tổng hợp Lo-mô-nô-xốp (thành lập năm 1755), nhiều viện hàn lâm. Hiện nay cho giáo dục tư phát triển

Chăm sóc sức khoẻ miễn phí. Bảo hiểm xã hội cơ sở dành cho tất cả các công dân

Những danh lam thắng cảnh dành cho du lịch, nghỉ ngơi và giải trí: một đất nước có nhiều danh lam thắng cảnh. Những nơi nổi tiếng như Điện Crem-li, các viện bảo tàng, nhà thờ, nhà hát lớn, lăng Lê-nin ở thủ đô. Ở Xanh-pê-tec-bua có nhiều danh thắng: Ê-rô-mê-ta-giơ (trưng bày nghệ thuật tổng hợp), điện Xmô-nưi, cung điện Mùa Đông, công viên Mùa hè, công viên A-ca-chen-ri-na, thành phố đảo Pu-skin, vịnh Phần Lan, tàu Rạng Đông,các đêm trắng (vào tháng Năm hàng năm)…