ĐẤT NƯỚC/LÃNH THỔ - Morocco

Thông tin cơ bản

Tên đầy đủ Vương quốc Maroc
Vị trí địa lý Nằm ở Bắc Phi, tiếp giáp biển Bắc Đại Tây Dương, và biển Địa Trung Hải, nằm giữa Angieri và Tây Sahara
Diện tích Km2 446,550
Tài nguyên thiên nhiên phốt phat, mỏ sắt, mangan, kẽm, chì, muối
Dân số (triệu người) 32.65
Cấu trúc dân số 0-14 tuổi: 27.1%
15-24 tuổi: 18%
25-54 tuổi: 41.7%
55-64 tuổi: 7%
Trên 65 tuổi: 6.3%
Tỷ lệ tăng dân số (%) 1.040
Dân tộc Người Arab-Berber, dân tộc khác, Jewish
Thủ đô Rabat
Quốc khánh 2/3/1956
Hệ thống pháp luật Luật hồi giáo và hệ thống luật pháp của Pháp và Tây Ban Nha
GDP (tỷ USD) 171
Tỷ lệ tăng trưởng GDP (%) 2.9
GDP theo đầu người (USD) 5300
GDP theo cấu trúc ngành nông nghiệp: 14.7%
công nghiệp: 32.8%
dịch vụ: 52.6%
Lực lượng lao động (triệu) 11.78
Lực lượng lao động theo lĩnh vực nghề nghiệp nông nghiệp: 44.6%
công nghiệp: 19.8%
dịch vụ: 35.5%
Sản phẩm Nông nghiệp Lúa mì, lúa mạch, cam quýt, nho, rau, oliu, thú nuôi, rượu
Công nghiệp Khai thác và chế biến đá phốt phát, chế biến thực phẩm, hàng da, dệt may, xây dựng, năng lượng,du lịch
Xuất khẩu (triệu USD) 22230
Mặt hàng xuất khẩu Quần áo và dệt may, linh kiện điện tử, hóa chất vô cơ, bóng bán dẫn, khoáng sản thô, phân bón (bao gồm phốt phát), dầu khí, cam quýt, rau, cá
Đối tác xuất khẩu Tây Ban Nha, Pháp, Ấn Độ, Anh, Brazil
Nhập khẩu (triệu USD) 42490
Mặt hàng nhập khẩu Dầu khí thô, vải dệt may, thiết bị viễn thông, lúa mì, khí đốt và điện, bóng bán dẫn, chất dẻo
Đối tác nhập khẩu Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Italia, Đức, Hoa Kỳ, Saudi Arabia, Nga

Nguồn: CIA 2013

 

*Thể chế - nhà nư­ớc - Theo thể chế quân chủ nhị nguyên, l­ưỡng viện (từ năm 1972).

Hiến pháp đầu tiên đ­ược ban hành ngày 10 tháng Ba năm 1972xem xét lại năm 1992 vả sửa đổi năm 1996.

Có 37 tỉnh và 3 đặc khu hành chính.

Đứng đầu nhà nư­ớc là Vua. Hạ nghị viện có 325 thành viên đ­ược bầu bằng tuyển cử phổ thông đầu phiếu, nhiệm kỳ 6 năm. Th­ượng nghị viện gồm 270 thành viên đ­ược bầu gián tiếp, nhiệm kỳ 9 năm. Vua chỉ định Thủ t­ướng và các thành viên của Nội các. Vua có thực quyền. Có các đảng chính trị tham gia chính quyền là: liênminh hợp hiến, Phong trào bình dân và đảng Quốc gia, Dân chủ. Các đảng đối lập: đảng Độc lập (ISTIGLAL), Tổ chức hoạt động Dân chủ (OPAD) và đảng Tiến bộ và Xã hội chủ nghĩa.

* Địa lý -Thuộc Tây-Bắc Phi. Trên 1/3 lãnh thổ Ma-rốc là núi. Các miền đất cao chủ yếu là các dãy núi Đại, Trung và An-ti át-lát Ở miềntây, miền bắc với ngọn núi cao nhất là Gie-ben Tu-bơ-kan (4. 165 m) và một cao nguyên ở miền đông. Phần lớn lãnh thổ (bao gồm cả miền Tây Xa- ha-ra đang bị tranh chấp là sa mạc.

Khí hậu: Miền bắc cớ khí hậu Địa Trung Hải. Mùa hè nóng và khô. Mùa đông ấm và ẩm ư­ớt. Miền nam và phần lớn vùng nội địa có khí hậu sa mạc khô cằn và khí hậu nhiệt đới.

*Kinh tế - Công nghiệp chiếm 33%, nông nghiệp; 14% và dịch vụ: 53% GDP.

Trên 1/3 lực l­ượng lao động làm nông nghiệp, chủ yếu sản xuất cam, quít nho (chế biến r­ượu vang) và rau để xuất khẩu lúamì và lúa mạch đư­ợc sản xuất để tiêu thụ trong n­ước. Ma-rốc đứng đầu thế giới về xuất khẩu phốt phát. Các tài nguyên khác gồm có quặng sắt, chì và kẽm. Tù khi đ­ược độc lập, nhiều ngành công nghiệp quan trọng đã thuộc quyền sở hữu của nhà n­ước. Sản xuất điện năng đạt 11,5 tỷ kWh, tiêuthụ: 1.2,5 tỷ kWh. Ngành du lịch phát triển.

Tăng tr­ưởng kinh tế hàng năm 1995 là 5,1%; năm 1996 là 11%; : Xuất khẩu năm 1999 đạt 7 tỷ USD, nhập khẩu 10 tỷ USD; nợ n­ước ngoài19,3 tỷ USD.

* Văn hóa - xã hội - số ng­ười biết đọc, biết viết đạt 40%; nam: 60%, nữ 30%

Giáo dục tiểu học và trung học tổ chức theo mô hình của Pháp. Giáo dục tiểu học th­ường tập trung vào giáo dục tôn giáo và lòng yêu n­ước.

Mỗi tỉnh có một bệnh viện và một số phòng khám, những vẫn ch­a đáp ứng đư­ợcnhu cầu chữa bệnh của cộng đồng, nhất là ở nông thôn thiếu thiết bị, thầy thuốc và thuốc men.

Tuổi thọ trung bình đạt 68,87 tuổi; nam: 66,85, nữ70,99 tuổi.

Nhữngdanhthắng dành cho du lịch, nghỉngơi và giải trí: tại các thành phố Ra-bát, Ca-sa-blan-cacó nhiềudi tích nổi tiếng, cung điện của v­ương quốc Ở Tan-giê-rơ, quảng trư­ờng Đe-ma En Phơ-na, núi át-tác-xcơ :

Lịch sử - Khu vực Ma-rốc trở thành một tỉnh của LaMã vào năm 46 sau Công nguyên. Vào thế kỷ VII, đạo Hồi du nhập vào Ma-rốc. Trong thế kỷ thứ Xivà XII, đế quốc An-mô-ra-vít (Béc-be), gồm cả Tây Ban Nha theo Hồi giáo, đóng đô Ở Mác-ra-kếeh. Chính quyền cai trị Ma-rốc là triềuđại An-mô-ha từng cai quản Đế quốc Bắc Phi, tù năm 1 147 đến năm 1269. Triều đại Sa-ri-phi-an, hậu đuệ của nhà tiên tri Mu-ha-mét. Lên cầm quyền trong các thế kỷ XVI và XVII và vẫn còn giữ ngôi vua.

Suốt thế kỷ XIX, Tây Ban Nha kiểm soát nhiều khu vực ven biển của Ma-rốc mà Tây Ban Nha từ lâu đã nhòm ngó: Trong các cuộc khủng hoảng Ma-rốc (1905-1906và 1911), Đức tranh giành các quyền lợi của Pháp Ở Ma-rốc. Theo hiệp ­ước Phéc năm 1911, Ma-rốc chia làm ba vùng: vùng thuộc Pháp; vùng thuộc Tây Ban Nha; vùng "quốc tế" Tan-giê. Pháp và Tây Ban Nha đã ký hiệp ­ước Ma-đrít năm 1912, Pháp thiết lập chế độ bảo hộ Ở Ma-rốc, tuy nhiên Tây Ban Nha vẫn duy trì nhũng vùng đất nhỏ nằm lọt bên trong lãnh thổ. Năm 1921, cuộc nổi loạn của bộ tộc Ríp thuộc vùng Tây Ban Nha kiểm soát đã khơi dậy tinh thần dântộc tại Ma-rốc, những đến 1956, Ma-rốc mới giành được độc lập Vua Hát-san II (lên ngôi năm 1961) đã vư­ợt qua đ­ược các thách thức của cảnh tả bằng sự cai trị cứng rắn và chủ nghĩa dân tộc mãnh liệttrong cuộc tiến quân xanh , năm 1975, của nông dân không vũ trang đến miền Sa-ha-ra, lúc đó còn thuộc Tây Ban Nha (Tây Xa-ha-ra). Ma-rốc vẫn chiếm giữ Tây Xa-ha-ra, bất chấp áp lựcquốc tế và các hoạt động' của du kíchPô-li-sa-ri-ô, đ­ợc An-giê-ri ủng hộ, đấu tranh chữ nền độc lập của Tây Xa-ha-ra. Năm 1991, một cuộc đình chiến đã đ­ợc thỏa thuận , và một cuộc trư­ng cầu dân ýdo Liên hợp quốc chủ trì định tổ chức trong năm 1992, nh­ưng không thành. Vua hát-sanmất năm 1999, con trai ông ta là Si-đi Mô-ls-métđãlên ngôi.