(24/02/2017)

Ngành hàng Thủy sản tại New Zealand

Mặc dù, New Zealand có thế mạnh về nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản với 90% sản lượng dành cho xuất khẩu và chỉ có 10% tiêu thụ ở thị trường nội địa, vẫn nhập khẩu các sản phẩm thủy sản với kim ngạch khoảng 100 triệu NZD hàng năm. Các mặt hàng được nhập khẩu chủ yếu là các lọai thủy sản ở vùng nước ấm như cá file các loại, tôm đông lạnh, mực và bạch tuộc, các sản phẩm từ thủy sản như cá khô, muối, nước mắm và các chế phẩm từ tôm cá.
Ngành hàng Thủy sản tại New Zealand

Hàng năm (kể từ 2011), New Zealand nhập thủy sản từ Việt nam từ 14- 24 triệu NZ$/năm, với tốc độ tăng hàng năm trên 12%. Hàng thủy sản nói chung của VN chiếm khoảng 20% thị phần nhập khẩu, tuy nhiên, Việt Nam là nhà cung cấp thủy sản lớn nhất vượt cả Thái lan và TQ đối với tôm đông lạnh, đồng thời là nhà cung cấp duy nhất cá tra phi lê.
Việt Nam hiện đang xuất khẩu chủ yếu là hai hàng tôm đông lạnh cá tra file đông lạnh sang Niu Di-lân. Các mặt hàng thủy sản khác như nhuyễn thể (bạch tuộc, mực ống) và nhuyễn thê hai mảnh vỏ (trai, sò), tôm cá khô…có giá trị không đáng kể.
Tính đến hết tháng 5/2016, tôm đông lạnh đạt 8,35 triệu NZ$ (6 triệu USD), chiếm 38% thị phần và chiếm tới 88% trong tỷ trọng xuất khẩu thủy hải sản của ta; cá file đông lạnh gồm cá tra và rô phi hàng năm đã có sự gia tăng từ mức 3,3 triệu NZ$ (2,6 triệu USD) năm 2011 lên 5,2 tr. NZD (4 tr. USD) năm 2015, chiếm 15% thị phần và 14% tỷ trọng tuy nhiên lại có xu hướng giảm trong 2016. Các sản phẩm chế biến từ thủy sản như nước mắm, mắm tôm, tôm cá mực khô rất ít (320.000 NZD- tương đương 200 nghìn USD/năm) so với Thái lan, Malaysia, Ấn độ và Trung quốc.
Về thị phần, tôm đông lạnh hiện chiếm thị phần nhập khẩu lớn nhất tại NZ-44%. SLTK tính đến 2015, VN dẫn đầu thị trường về mặt hàng này, tiếp theo là Trung Quốc (20%) và Thái Lan (20%). Đối với mặt. hàng tôm đông lạnh đã qua chế biến đối thủ của ta là Trung Quốc, Thái lan và Ấn độ. Trong đó, Thái lan có lợi thế về chủng loại phong phú về kích cỡ cũng như phương thức chế biến, chất lượng tôm cao hình thức kết cấu do giống tôm nuôi trồng được ưa chuộng hơn. Trung quốc và Ấn độ chủ yếu cung cấp tôm nguyên con đông lạnh trong khi đây không phải là mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam.
Phương thức nhập khẩu và phân phối đối với mặt hàng thủy hải sản nhập khẩu của New Zealand khá giản đơn và chỉ tập trung ở một vài nhà nhập khẩu và bán buôn, hệ thống siêu thị lớn truyền thống và các cửa hàng thủy sản chuyên doanh quy mô nhỏ và siêu thị gốc Á. Khách hàng nhập khẩu của Việt nam là Shore Marine, King Fisher và Davis Trading trong đó 2 nhà nhập khẩu trên chiếm khoảng 90% thị trường bán lẻ, Davis Trading chủ yếu cung cấp cho hệ thống các nhà hàng và các chuỗi nhượng quyền và nhà hàng ăn nhanh; Ngoài ra, cũng phải kể tới một số nhà nhập khẩu gốc Á bán trong kênh các siêu thị châu Á, trong đó có Lim Brothers, Gai Lee Trading, Yan.… chủng loại hàng thủy sản khá phong phú là các sản phẩm đã qua chế biến sâu, phù hợp với người tiêu dùng gốc Á, nhưng lượng nhỏ.
Hiện tại, Việt nam đã và đang tiếp tục giữ vị trí nhà cung cấp số một tại thị trường đối với mặt hàng Tôm đông lạnh. Cá tra phi lê đông lạnh VN là nhà cung cấp duy nhất tại thị trường, đã được phép Xk sau quá trình phân tích và đánh giá IHS từ 2009, song lại không mấy phù hợp với tập quán tiêu dùng cá nước mặn, nước sâu và tươi sống nên khả năng tiêu thụ rất hạn hẹp và không có hướng phát triển.
Mặt hàng thủy sản nhập khẩu được áp thuế 0%, không gặp khó khăn gì về rào cản kỹ thuật (hàng XK sang thị trường ít bị cảnh báo vi phạm VSATTP). Tuy nhiên, hàng XK thủy sản thường không mang tên hiệu của nhà xuất khẩu, chỉ có xuất xứ và thương hiệu của nhà nhập khẩu trên bao bì sản phẩm nên khả năng nhận biết thương hiệu tại thị trường tương đối thấp. Điều này cũng bất lợi tương tự như đối với nhiều mặt hàng XK khác.
Về thủ tục và quy trình nhập khẩu, nhà nhập khẩu được cấp phép kê khai lô hàng và đưa lô hàng con nguyên đai kiện vào khu vực kiểm dịch. Sau sáu tuần (tiến hành và đợi một số xét nghiệm tiêu chuẩn) mới được bán- đây là quy định chung thông quan tại thị trường đối với tất cả hàng nhập khẩu từ các nước nhập khẩu.

Thương vụ Việt Nam tại New Zealand