(11/09/2012)

Hội nghị thượng đỉnh APEC-20 tại Viễn Đông, Liên bang Nga

Những ngày này, tại thành phố Vladivostok, Viễn Đông, Liên bang Nga đang diễn ra sôi nổi “Tuần lễ APEC”, gồm các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh các Nguyên thủ đứng đầu các nước thành viên APEC.

 

Các hoạt động gồm: Hội nghị các Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Thương mại APEC; Đối thoại Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC; Hội nghị thượng đỉnh doanh nghiệp APEC; Hội nghị thượng đỉnh APEC với Tuyên bố chung của các Nguyên thủ các nước thành viên.

Các hoạt động này đều tập trung thể hiện các nhiệm vụ ưu tiên của APEC-20. Nội dung các nhiệm vụ đó là: Tự do hóa thương mại - đầu tư, hòa nhập kinh tế khu vực; củng cố an ninh lương thực; hình thành hệ thống logistics bền vững; tăng cường hành động chung để đảm bảo phát triển đổi mới (phát triển về chất, phát triển tiềm năng của con người).

Tự do hóa thương mại - đầu tư là một trong những vấn đề được quan tâm đặc biệt trong chương trình nghị sự của APEC-2012.

Sự mất ổn định trên thị trường thế giới thời gian qua đã dẫn đến những rủi nghiêm trọng về kinh tế - xã hội. Chính nguyên tắc tự do hóa thương mại, đầu tư hiện nay đang trong tình trạng khủng hoảng. Thay vì xóa bỏ những rào cản, một số nước trên thế giới đã áp dụng các biện pháp bảo hộ, phân biệt đối xử nhằm bảo vệ người tiêu dùng và nền sản xuất trong nước. Hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng đòi hỏi phải phát huy nguyên tắc tự do hóa thương mại, đầu tư, đưa kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế của các nước thành viên APEC nói riêng, hội nhập mạnh mẽ hơn và tiến đến phát triển bền vững. Tổng thống Nga V. Putin cho rằng, việc Nga gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) sẽ đem cho nước này khả năng tham gia đầy đủ hơn trong việc thảo luận các nguyên tắc thương mại thế giới - một trong những vấn đề truyền thống được APEC quan tâm. Tự do hóa thương mại, đầu tư còn thể hiện bằng các định chế pháp lý tự do, thông thoáng. Đó là việc hình thành khu vực thương mại tự do (FTA). Tại diễn đàn trong khuôn khổ Hội nghị các Bộ trưởng Ngoại giao, Thương mại APEC. Bộ trưởng Bộ phát triển kinh tế Liên bang Nga A. Belousov đã nêu lên quan điểm chính của Nga trong việc tạo ra khu vực thương mại tự do: Hình thành khu vực thương mại  tự do - đó là lợi ích. Nó là nhân tố phát triển dài hạn của nền kinh tế và sẽ nhanh chóng cân bằng lợi ích của các đối tác tham gia. Ông nhấn mạnh, việc hình thành Hiệp định thương mại tự do giữa Nga với Belarus và Kazakhstan đã tuân thủ những nguyên tắc này.

Theo Tổng thư ký Hội đồng hợp tác kinh tế Thái Bình Dương, ông Eduardro Pedrossa, sự hình thành khu vực thương mại tự do giữa các thành viên APEC sẽ tăng tính hấp dẫn của khu vực, tạo ra nhưng điều kiện hòa nhập hiệu quả trên thị tường toàn cầu và sẽ tăng thêm 2.000 tỉ USD lợi nhuận. Dự kiến, tăng trưởng kinh tế của khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2012 sẽ đạt 3,7-3,9%.

Các nhà Lãnh đạo APEC tham gia Hội nghị thường niên Hội đồng Hợp tác kinh tế Thái Bình Dương dự đoán, kinh tế thế giới những năm tới phát triển chậm chạp. Để kích thích tăng trưởng kinh tế và phát triển thương mại, trong khu vực cần đưa ra những biện pháp cụ thể.

Các chuyên gia cho rằng, top 10 quốc gia hàng đầu với những cơ hội cho sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, bao gồm Trung Quốc, Indonesia, Ấn Độ, Việt Nam, Hàn Quốc, Myanmar, Australia, Hoa Kỳ và Hồng Kông. Trong số các rủi ro cho sự phát triển kinh tế khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, tác động tiêu cực có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế ở Trung Quốc, Mỹ, Châu Âu, và cuộc khủng hoảng các trong ngành ngân hàng, bảo hiểm, tăng sự bất bình đẳng về thu nhập trong nhân cư, thiếu đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, thiên tai, mất giá của chứng khoán.

An ninh lương thực và danh mục hàng hóa sinh thái là vấn đề được được bàn đến trong APEC-20 này. Thị trường lương thực hiện nay đang ở trong tình trạng không ổn định vì nạn hạn hán ở Mỹ. Giá lương thực đang tăng. Hội nghị cũng đề cập tới việc chống hạn chế xuất khẩu lương thực. Các Bộ trưởng Ngoại giao, Thương mại APEC cũng tập trung sự quan tâm vào vấn đề danh mục hàng hóa cần phải giảm thuế nhập khẩu tới mức 5%. Danh mục hàng hóa này gồm 20 nhóm hàng đã được bàn thảo trong 10 năm qua, nhưng đến nay, chưa đạt được kết quả.

Xây dựng hệ thống vận tải logistics bền vững  là vấn đề không kém phần quan trong Hội nghị APEC.Phía Nga thông báo, họ đang thực hiện những chương trình tầm cỡ xây dựng các cảng hiện đại tại vùng Viễn Đông, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng về vận chuyển hàng hóa, giao thông, hoàn thiện thủ tục hành chính và hải quan. Theo đánh giá của các chuyên gia Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC, việc thực hiện những dự án trên cho phép đến năm 2020 tăng khối lượng chuyển tải giữa EU và các nước khu vực Châu Á - Thái Bình Dương qua lãnh thổ Liên bang Nga tối thiểu 5 lần. Hơn nữa, việc vận chuyển này sẽ có lợi thế đáng kể về tốc độ, an toàn vận tải hàng hóa và cạnh tranh về giá cước so với vận chuyển truyền thống qua vịnh Malasca và kênh đào Xuy-ê.

Tăng cường hành động chung để bảo đảm phát triển đổi mới sáng tạo là một trong những vấn đề trọng tâm của APEC-20.

Hiện nay, đối với các nước thành viên APEC, ủng hộ phát triển bền vững là một vấn đề cấp bách và rất quan trọng. Chính sự phát triển về chất sẽ gắn với đổi mới sáng tạo, phát triển tiềm năng con người. Cần phải tận dung mọi ưu thế của các nước thành viên trong lĩnh vực này. Xóa bỏ những rào cản đối với sự giao lưu, trao đổi trí thức, những thành tựu khoa học, khoa học công nghệ, điều phối chính sách khoa học, cùng nhau xây dựng thị trường đổi mới sáng tạo trong tương lai.

Hội nghị lần này cũng nhấn mạnh cần quan tâm đặc biệt đến giáo dục. Nga đưa ra sáng kiến tổ chức mạng lưới hành động chung của các trường đại học, tạo điều kiện để tăng cường tập trung nghiên cứu, trao đổi giáo viên, sinh viên. Đã đến lúc cần nghiên cứu dự án hình thành không gian giáo dục thống nhất trong các nước thành viên APEC.

Tại thành phố Vladivostok, Liên bang Nga, cách đây gần hai năm đã thành lập trường Đại học Liên bang Viễn Đông, tiền thân của trường Đại học tổng hợp Viễn Đông. Đây là trường đại học có quy mô lớn nhất vùng Viễn Đông. Trường đại học Liên bang Viễn Đông sẽ tiếp nhận toàn bộ cơ sở hạ tầng phục vụ Hội nghị cấp cao APEC trên đảo Russky thuộc thành phố Vladivostok. Hiện nay, tại trường này có khoảng 1 ngàn sinh viên các nước, trong đó có sinh viên Việt Nam, đang học tập, nghiên cứu. Nga đưa ra lộ trình đến năm 2019, số lượng sinh viên trong và ngoài nước sẽ lên tới 45 ngàn người, trong đó sẽ có khoảng 10 ngàn sinh viên nước ngoài đến học tập, nghiên cứu. 

Trong khuôn khổ các hoạt động bên lề Tuần lễ APEC, Việt Nam và Liên bang Nga còn tổ chức “Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Liên bang Nga nhằm phát triển thương mại,đầu tư tại Viễn Đông”. Ngày 05/9/2012, tại Vladovostok, Việt Nam và Liên minh Hải quan Nga, Belarus và Kazakhstan đã ra “Thông báo chung về việc kết thúc nghiên cứu của nhóm nghiên cứu chung về khả năng và tác động của Hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Liên minh Hải quan và nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Ngày 09 tháng 9 năm 2012, Hội nghị thượng đỉnh APEC-20 tại thành phố Vladivostok, Liên bang Nga đã khép lại, nhưng sức lan tỏa của tinh thần đồng thuận về các nhiệm vụ quan trọng đã đến với các nước thành viên, góp phần thúc đẩy việc mở ra một thời kỳ đổi mới cả lượng và chất về phát triển kinh tế mạnh mẽ, ổn định trong khu vực và trên toàn thế giới./.

 (Phạm Quang Niệm - Vụ Thị trường châu Âu)


Vụ Thị trường châu Âu